Verantwoordelijkheid stopt niet bij jezelf. Het strekt zich uit naar alles waar je invloed op hebt.
Een leider is altijd verantwoordelijk voor de standaard, de cultuur en het resultaat van het team. Ook wanneer anderen fouten maken. Juist wanneer anderen fouten maken.
De meeste leidinggevenden wijzen bij tegenvallende resultaten naar hun team. "Ze nemen geen eigenaarschap." "Ze leveren niet." "Ze snappen het niet." Elke zin legt de verantwoordelijkheid bij een ander. En elke zin maakt de leider zwakker.
Een leider die wijst, leidt niet. Hij verklaart.
De vraag is nooit: wat doet mijn team fout? De vraag is altijd: wat heb ik niet duidelijk gemaakt? Wat tolereer ik? Wat laat ik gebeuren?
De manager die klaagt dat zijn team geen initiatief neemt, heeft niet de standaard neergezet die dat vereist. De directeur die gefrustreerd is over de cultuur in zijn organisatie, heeft die cultuur laten ontstaan. De ondernemer die vindt dat zijn mensen te weinig eigenaarschap tonen, heeft niet de omgeving gecreëerd waarin dat gedrag wordt verwacht en bekrachtigd.
Dit is geen schuldvraag. Dit is leiderschap.
Schuld extern plaatsen maakt je passief. Het maakt je een slachtoffer van je eigen team. En een leider die slachtoffer is van zijn team, is geen leider. Hij is een toeschouwer met een titel.
Een echte leider maakt zich verantwoordelijk voor het volledige resultaat, niet alleen zijn eigen aandeel, het geheel. Dat is wat leiderschap is. Niet de positie, de verantwoordelijkheid.
Wat heb ik te doen?
Stop met frustratie over je team. Begin met het stellen van de standaard die je team nodig heeft.
Concreet
Kijk eerst naar jezelf. Voordat je oordeelt over het gedrag van je team, stel je één vraag: welk gedrag van mij maakt dit mogelijk? Tolereer ik middelmatigheid? Communiceer ik onduidelijk? Geef ik het voorbeeld dat ik verwacht? De antwoorden zijn altijd confronterend. En altijd leerzaam.
Zet de standaard en leef hem. Een team doet niet wat je zegt. Een team doet wat jij doet. De standaard die je zet met je eigen gedrag, is de standaard die het team overneemt. Niet de standaard die in je presentatie staat. De standaard die je laat zien. Elke dag.
Stop met tolereren wat niet werkt. Alles wat je tolereert, wordt de norm. Elke keer dat je middelmatig werk accepteert, elke keer dat je een gebroken afspraak laat passeren, elke keer dat je niet confronteert wat geconfronteerd moet worden, zet je een nieuwe standaard. En die standaard is lager dan de vorige.
Neem verantwoordelijkheid voor het resultaat van het team. Niet deels, volledig. Het resultaat van je team is jouw resultaat. Niet omdat je alles zelf doet. Omdat jij de standaard zet, de richting bepaalt en de cultuur vormt. Als het resultaat niet goed genoeg is, begin dan bij je eigen leiderschap.
Confronteer direct en helder. Niet vanuit frustratie en niet vanuit verwijt, vanuit verantwoordelijkheid. Benoem wat je ziet, benoem wat je verwacht en benoem het verschil daartussen. Geen zachte taal en geen diplomatieke omwegen, directe en eerlijke communicatie.
Verantwoordelijkheid in leiderschap is de ultieme test.
Het is makkelijk om verantwoordelijk te zijn voor jezelf. Het vraagt alles om verantwoordelijk te zijn voor het geheel.
Precies daar wordt een leider gevormd.
Jouw actie voor de komende drie dagen
Kies één teamlid of één situatie waar je de standaard hebt laten zakken. Waar je iets hebt getolereerd dat niet goed genoeg is. Voer deze week het gesprek. Niet volgende week. Deze week. Benoem wat je ziet, wat je verwacht en wat er moet veranderen. Vanuit verantwoordelijkheid, niet vanuit frustratie. En neem vooraf eerlijk de vraag mee: wat is mijn aandeel hierin?